Günlük hayatımızda farkında olsak da olmasak da RFID teknolojisiyle oldukça sık karşılaşıyoruz. İş yerine girerken kart okuttuğumuzda, turnikeden geçtiğimizde ya da otoparka aracımızla giriş yaptığımızda arka planda çalışan sistem genellikle aynıdır: RFID, yani Radio Frequency Identification (Radyo Frekansı ile Tanımlama).
Bu sistemlerin en yaygın kullanılan iki kart türü ise Proximity ve MIFARE kartlardır. İsimleri sıkça duyulmasına rağmen, aralarındaki farklar çoğu zaman net değildir. Bu yazıda teknik detaya girmekten kaçmadan ama konuyu da boğmadan; bu kartların gerçek hayatta nasıl çalıştığını, nerelerde kullanıldığını ve hangi durumda hangisinin daha mantıklı olduğunu sahadaki gerçekler üzerinden anlatmaya çalışacağım.
RFID Nedir? (Radio Frequency Identification)
RFID’nin açılımı Radio Frequency Identification’dır. En basit haliyle, fiziksel temas olmadan kimlik doğrulama ve veri aktarımı yapılmasını sağlayan bir teknolojidir.
Bir RFID sistemi üç temel bileşenden oluşur:
-
RFID kart
-
RFID okuyucu
-
Okuyucunun bağlı olduğu kontrol paneli ve yazılım
Kart okuyucuya yaklaştırıldığında, okuyucunun oluşturduğu elektromanyetik alan sayesinde kart enerjilenir ve içindeki bilgiyi okuyucuya iletir. Kartın içinde pil yoktur, temas gerekmez ve işlem saniyeler içinde gerçekleşir.
Proximity Kart Nedir?
Proximity kelime anlamı olarak “yakınlık” demektir. Proximity kartlar da adını buradan alır; kartın okuyucuya yaklaştırılması yeterlidir.
Proximity Kartların Teknik Yapısı
-
RFID teknolojisi kullanır
-
125 kHz (Low Frequency – Düşük Frekans) bandında çalışır
-
En yaygın standartlar: EM4100, EM4102, HID Prox
Bu kartlar RFID teknolojisinin en eski ve en basit formlarından biridir.
Nasıl Çalışırlar?
Proximity kartların içinde sadece sabit bir kimlik numarası (ID) bulunur. Bu numara üretim sırasında karta tanımlanır ve sonradan değiştirilemez. Okuyucu bu ID’yi okur, sistemde kayıtlı olup olmadığına bakar ve buna göre geçişe izin verir veya vermez.
Kart üzerinde:
-
Veri yazma alanı yoktur
-
Şifreleme bulunmaz
-
Ek uygulama desteği yoktur
Güvenlik Seviyesi
Proximity kartlarda veri şifrelenmeden iletildiği için güvenlik seviyesi düşüktür. Bu da kartın kopyalanabilir olmasına yol açar. Bu nedenle günümüzde yüksek güvenlik gerektiren alanlarda tercih edilmez.
Nerelerde Kullanılır?
-
Eski bina giriş sistemleri
-
Basit personel devam takip sistemleri
-
Düşük güvenlik gerektiren alanlar
MIFARE Kart Nedir?
MIFARE, NXP Semiconductors tarafından geliştirilen ve günümüzde en yaygın kullanılan yüksek frekanslı RFID kart ailesidir. MIFARE bir kısaltma değil, ürün ailesi adıdır.
Teknik Özellikler
-
13.56 MHz (High Frequency – Yüksek Frekans)
-
ISO/IEC 14443 standardına uygundur
-
Kart üzerinde veri saklama alanı bulunur
-
Okuma ve yazma yapılabilir
MIFARE Kartların Avantajı Nedir?
MIFARE kartlar sadece bir kimlik numarası taşımaz. Kartın içindeki hafıza alanlarına farklı veriler yazılabilir ve bu veriler şifrelenebilir. Bu sayede:
-
Tek kartla birden fazla işlem yapılabilir
-
Güvenlik seviyesi ciddi şekilde artar
-
Kopyalama büyük ölçüde engellenir
Yaygın MIFARE Türleri
-
MIFARE Classic: Orta seviye güvenlik, eski projelerde yaygındır
-
MIFARE Ultralight: Düşük maliyetli, sınırlı hafıza
-
MIFARE DESFire: AES ve 3DES şifreleme, yüksek güvenlik, kurumsal ve toplu taşıma projeleri
Proximity ve MIFARE Kartların Temel Farkları
Özetlemek gerekirse:
-
Proximity kartlar sadece ID taşır
-
MIFARE kartlar veri taşır ve şifreleme yapar
-
Proximity eski bir teknolojidir
-
MIFARE güncel ve geliştirilebilir bir altyapı sunar
Peki Bu Kartların Okuyucuları Aynı mı?
Bu noktada en çok karıştırılan konuya geliyoruz: okuyucular.
Kısa cevap: Hayır, aynı değildir.
Proximity Okuyucular
-
Sadece 125 kHz frekansında çalışır
-
Proximity kartları okur
-
MIFARE kartları okuyamaz
MIFARE Okuyucular
-
13.56 MHz frekansını destekler
-
Kart içindeki veri alanlarına erişebilir
-
Şifreli iletişim kurabilir
Bir proximity okuyucuya MIFARE kart okuttuğunuzda sistem tepki vermez. Çünkü frekanslar tamamen farklıdır.
Kombine (Dual) RFID Okuyucular Nedir?
Bazı projelerde hem proximity hem MIFARE kartların aynı anda kullanılması gerekebilir. Özellikle eski sistemden yeni sisteme geçerken bu durum sıkça yaşanır.
Kombine (dual) RFID okuyucular:
-
Hem 125 kHz hem 13.56 MHz frekansı destekler
-
İki kart türünü de okuyabilir
-
Geçiş sürecini kolaylaştırır
Ancak burada önemli bir detay vardır: Kombine okuyucu kartı okuyabilir, fakat sistemin güvenlik seviyesi yine kontrol paneli ve yazılıma bağlıdır.
Sadece Okuyucu Değiştirmek Yeterli mi?
Sahada en sık yapılan hatalardan biri şudur: “Sadece okuyucuyu değiştirirsek MIFARE sisteme geçmiş oluruz.”
Bu her zaman doğru değildir. Çünkü bir RFID sistemi:
-
Kart
-
Okuyucu
-
Kontrol paneli ve yazılımdan oluşur. Eğer panel ve yazılım MIFARE kartların sunduğu veri yapısını desteklemiyorsa, MIFARE kart proximity kart gibi sadece ID bazlı çalışır.
Hangisi Daha Mantıklı?
-
Sadece basit giriş çıkış kontrolü gerekiyorsa ve sistem eskiyse proximity kartlar hâlâ kullanılabilir.
-
Güvenlik, sürdürülebilirlik ve çoklu uygulama hedefleniyorsa MIFARE kartlar çok daha doğru bir tercihtir.
-
Yeni projelerde özellikle MIFARE DESFire, günümüz standartları için en güvenli çözümlerden biridir.
Sonuç
Proximity ve MIFARE RFID kartlar aynı işi yapıyor gibi görünse de, aslında farklı ihtiyaçlara ve farklı dönemlere hitap eden teknolojilerdir. Proximity kartlar geçmişin pratik çözümü iken, MIFARE kartlar bugünün ve geleceğin güvenli altyapısını oluşturur.
Sağlam bir RFID sistemi kurmak için kart, okuyucu ve yazılım birlikte düşünülmeli; kısa vadeli maliyetten çok uzun vadeli güvenlik ve sürdürülebilirlik hedeflenmelidir.
Faydalı olması dileğiyle.
