Dosya sunucuları kurumların en kritik altyapı bileşenlerinden biridir. Kullanıcılar tarafından paylaşılan dokümanlar, projeler, yedekler, arşivler ve departman verileri genellikle yıllarca aynı sistem üzerinde tutulur. Ancak zaman içerisinde bu yapı büyüdükçe yönetimi de zorlaşmaya başlar.
Özellikle uzun süredir kullanılan File Server ortamlarında hangi klasörlerin depolama alanını tükettiğini, hangi dosyaların gereksiz yere yer kapladığını, hangi klasörlerde yetki karmaşası bulunduğunu veya yıllardır kullanılmayan verilerin nerede olduğunu tespit etmek oldukça zaman alabilir.
Bu ihtiyaçlardan yola çıkarak hazırladığım PowerShell scripti ile File Server ortamlarını daha detaylı analiz edebilen, sonuçları okunabilir hale getiren ve istenildiğinde e-posta ile gönderebilen kapsamlı bir raporlama çözümü oluşturdum.
Script çalıştırıldığında belirtilen paylaşım alanlarını analiz eder, klasör ve dosya bilgilerini toplar, erişim izinlerini inceler ve tüm sonuçları detaylı bir rapor halinde sunar. Ayrıca oluşturulan rapor otomatik olarak belirlenen kişilere mail yoluyla gönderilebilir.
Bu sayede sistem yöneticileri ve altyapı ekipleri dosya sunucularındaki durumu tek ekran üzerinden inceleyebilir ve olası problemleri çok daha hızlı şekilde tespit edebilir.
Bu script ile aşağıdaki raporları alabiliyoruz:
- Genel durum özeti
- Disk kapasite ve kullanım bilgileri
- Klasör okuma / yazma yetkileri
- En büyük klasörler
- En büyük dosyalar
- Boş klasörler
- Boş dosyalar
- Uzantıya göre dosya dağılımı
- Kategori bazlı dosya analizi
- Son değiştirilen dosyalar
- Eski dosyalar analizi
- Uzun yol uyarıları
- Aynı isimli dosya analizi
- Aylık değişiklik aktivitesi
- En derin klasörler
- HTML mail raporu
Script Windows PowerShell 5.1 üzerinde hazırlanmıştır ve Windows Server işletim sistemlerinde kullanılabilir.
Genel Durum Özeti
Raporun ilk bölümünde File Server ortamına ait genel bilgiler yer almaktadır.
Bu bölüm sayesinde sistemin mevcut durumu hızlıca görülebilir.
Tablo içerisinde;
- Sunucu adı
- Sunucu IP adresi
- Taranan paylaşım yolu
- Toplam disk kapasitesi
- Kullanılan alan
- Boş alan
- Toplam dosya sayısı
- Toplam klasör sayısı
- Büyük boyutlu dosya sayısı
- Son dönemde değişen dosya sayısı
- Uzun süredir değişmeyen dosya sayısı
- Boş klasör sayısı
- Boş dosya sayısı
- Uzun yol uyarısı bulunan dosya ve klasör sayısı
- Gizli dosya sayısı
- Sistem dosyası sayısı
gibi temel bilgiler görüntülenmektedir.
Özellikle günlük kontroller sırasında tüm raporu incelemeden önce sistem hakkında genel fikir edinmek için oldukça kullanışlıdır.
Ana Klasör ve Birinci Seviye Klasör Okuma / Yazma Yetkileri
Bu bölümde ana paylaşım klasörü altında yer alan birinci seviye klasörlerin erişim yetkileri detaylı olarak görüntülenmektedir.
Bu sayede klasör bazında hangi kullanıcı ve gruplara hangi yetkilerin tanımlandığı kolayca takip edilebilir.
Tablo içerisinde;
- Klasör yolu
- Kullanıcı / Grup bilgisi
- Yetki tipi
- Uygulama alanı
- Devralma alanı
gibi erişim yönetimine ilişkin temel bilgiler yer almaktadır.
Yetki matrisi sayesinde klasörlerin güvenlik yapısı analiz edilebilir, hatalı veya gereksiz yetkilendirmeler tespit edilebilir ve erişim politikalarının kurum standartlarına uygunluğu kontrol edilebilir.
Özellikle periyodik yetki denetimleri, bilgi güvenliği kontrolleri ve erişim gözden geçirme süreçlerinde yöneticilere hızlı ve kapsamlı bir görünüm sunmaktadır.
En Büyük Klasörler
Dosya sunucularında depolama alanını tüketen en önemli bileşenlerden biri büyük klasör yapılarıdır.
Bu bölümde en fazla alan kullanan klasörler sıralı şekilde listelenmektedir.
Tabloda;
- Klasör adı
- Klasör yolu
- Dosya sayısı
- Toplam boyut
- Son değişiklik tarihi
gibi bilgiler yer almaktadır.
Özellikle hangi departmanın veya paylaşım alanının büyüdüğünü görmek için oldukça faydalıdır.
Depolama alanı optimizasyonu çalışmalarında ilk incelenen bölümlerden biridir.
En Büyük Dosyalar
Dosya sunucularında depolama alanını en fazla tüketen dosyaların belirlenmesi, kapasite yönetimi ve gereksiz veri birikimlerinin tespit edilmesi açısından önemlidir.
Bu bölümde sistem üzerinde bulunan en büyük dosyalar boyutlarına göre sıralı şekilde listelenmektedir.
Tabloda;
- Dosya adı
- Dosya yolu
- Dosya boyutu
- Dosya uzantısı
- Son değişiklik tarihi
- Oluşturma tarihi
gibi bilgiler yer almaktadır.
Bu sayede yüksek depolama alanı kullanan arşiv dosyaları, medya içerikleri, yedekler, kurulum dosyaları ve diğer büyük veri kümeleri kolayca tespit edilebilir.
Özellikle depolama optimizasyonu, arşivleme çalışmaları ve kapasite planlama süreçlerinde, alan kullanımını etkileyen dosyaların analiz edilmesine yardımcı olur.
Boş Klasörler
Dosya sunucularında zaman içerisinde kullanılmayan veya içeriği silinmiş klasörler oluşabilmektedir. Bu klasörler depolama alanı tüketmese de klasör yapısının karmaşıklaşmasına ve yönetimin zorlaşmasına neden olabilir.
Bu bölümde içerisinde herhangi bir dosya veya alt klasör bulunmayan boş klasörler listelenmektedir.
Tabloda;
- Klasör yolu
- Son değişiklik tarihi
- Oluşturma tarihi
gibi bilgiler yer almaktadır.
Bu sayede kullanılmayan klasörler kolayca tespit edilebilir, gereksiz klasör yapıları temizlenebilir ve dosya sunucusunun daha düzenli bir yapıda yönetilmesi sağlanabilir.
Özellikle periyodik bakım çalışmaları, veri temizliği süreçleri ve klasör organizasyonunun iyileştirilmesi sırasında incelenmesi gereken önemli bölümlerden biridir.
Boş Dosyalar
Dosya sunucularında zaman içerisinde oluşturulmuş ancak herhangi bir içerik barındırmayan dosyalar bulunabilmektedir. Bu tür dosyalar depolama alanı tüketmese de gereksiz dosya kalabalığına neden olabilir ve veri yönetimini zorlaştırabilir.
Bu bölümde boyutu 0 byte olan boş dosyalar listelenmektedir.
Tabloda;
- Dosya adı
- Dosya yolu
- Dosya boyutu
- Son değişiklik tarihi
- Oluşturma tarihi
gibi bilgiler yer almaktadır.
Bu sayede kullanılmayan, hatalı oluşturulmuş veya yarım kalmış dosyalar kolayca tespit edilebilir. Gereksiz dosyaların temizlenmesiyle dosya yapısının daha düzenli ve yönetilebilir hale getirilmesi sağlanabilir.
Özellikle veri temizliği, arşiv düzenleme ve periyodik bakım çalışmalarında incelenmesi gereken önemli bölümlerden biridir.
Uzantıya Göre Dosya Dağılımı
Dosya sunucularında bulunan verilerin türlerine göre analiz edilmesi, depolama kaynaklarının daha etkin yönetilmesine yardımcı olur.
Bu bölümde dosyalar uzantılarına göre gruplandırılarak listelenmektedir.
Tabloda;
- Dosya uzantısı
- Dosya sayısı
- Toplam boyut
gibi bilgiler yer almaktadır.
Bu sayede sistemde en fazla kullanılan dosya türleri belirlenebilir, hangi uzantıların depolama alanını yoğun şekilde kullandığı analiz edilebilir ve veri yönetimi süreçleri için önemli bilgiler elde edilebilir.
Özellikle kapasite planlama, arşivleme çalışmaları, dosya standardizasyonu ve gereksiz veri türlerinin tespiti süreçlerinde yöneticilere kapsamlı bir görünüm sunmaktadır.
Kategori Bazlı Dosya Özeti
Dosya sunucusunda bulunan verilerin içerik türlerine göre sınıflandırılması, depolama yapısının daha iyi analiz edilmesini sağlar.
Bu bölümde dosyalar belirlenen kategorilere göre gruplandırılarak özet bilgiler halinde sunulmaktadır.
Tabloda;
- Dosya kategorisi
- Dosya sayısı
- Toplam boyut
gibi bilgiler yer almaktadır.
Dosyalar; ofis belgeleri, medya dosyaları, arşiv dosyaları, çalıştırılabilir dosyalar, e-posta arşivleri, disk imajları ve geçici dosyalar gibi kategoriler altında değerlendirilmektedir.
Bu sayede hangi veri türlerinin depolama alanını daha fazla kullandığı analiz edilebilir, gereksiz veya risk oluşturabilecek dosya kategorileri tespit edilebilir ve veri yönetimi süreçleri daha etkin şekilde yürütülebilir.
Özellikle kapasite planlama, veri sınıflandırma, güvenlik denetimleri ve depolama optimizasyonu çalışmalarında önemli bir referans niteliği taşımaktadır.
En Son Değiştirilen Dosyalar
Dosya sunucusunda gerçekleştirilen güncel dosya işlemlerinin takip edilmesi, kullanıcı aktivitelerinin ve veri değişikliklerinin izlenmesi açısından önemlidir.
Bu bölümde son değişiklik tarihine göre en güncel dosyalar listelenmektedir.
Tabloda;
- Dosya adı
- Dosya yolu
- Dosya boyutu
- Dosya uzantısı
- Son değişiklik tarihi
gibi bilgiler yer almaktadır.
Bu sayede son dönemde üzerinde işlem yapılan dosyalar hızlıca görüntülenebilir, aktif çalışma alanları tespit edilebilir ve kullanıcı faaliyetleri hakkında genel bir değerlendirme yapılabilir.
Özellikle operasyonel takip, değişiklik denetimi, veri güncelliğinin kontrolü ve kullanıcı aktivitelerinin izlenmesi süreçlerinde yöneticilere önemli bir görünürlük sağlamaktadır.
En Eski Değişiklik Tarihine Sahip Dosyalar
Dosya sunucularında uzun süredir güncellenmeyen dosyaların tespit edilmesi, veri yaşam döngüsünün yönetilmesi ve arşivleme süreçlerinin planlanması açısından önem taşımaktadır.
Bu bölümde son değişiklik tarihi en eski olan dosyalar listelenmektedir.
Tabloda;
- Dosya adı
- Dosya yolu
- Dosya boyutu
- Dosya uzantısı
- Son değişiklik tarihi
gibi bilgiler yer almaktadır.
Bu sayede uzun süredir kullanılmayan veya üzerinde herhangi bir işlem yapılmayan dosyalar belirlenebilir, gereksiz veri birikimleri tespit edilebilir ve arşivleme ya da temizlik çalışmaları için aday dosyalar kolayca analiz edilebilir.
Özellikle veri saklama politikalarının uygulanması, arşiv yönetimi, depolama optimizasyonu ve bilgi yaşam döngüsü yönetimi süreçlerinde önemli bir referans oluşturmaktadır.
Uzun Yol Uyarısı Olan Dosyalar
Windows işletim sistemlerinde dosya ve klasör yollarının belirli uzunluk sınırları bulunmaktadır. Bu sınırların aşılması; dosya erişimi, taşıma, yedekleme ve senkronizasyon işlemlerinde çeşitli sorunlara neden olabilmektedir.
Bu bölümde yol uzunluğu kritik eşiklerin üzerinde olan dosyalar listelenmektedir.
Tabloda;
- Dosya adı
- Dosya yolu
- Yol uzunluğu
- Dosya boyutu
- Son değişiklik tarihi
gibi bilgiler yer almaktadır.
Bu sayede erişim sorunlarına neden olabilecek dosya ve klasör yapıları önceden tespit edilebilir, klasör hiyerarşileri sadeleştirilebilir ve uygulama uyumluluğunu etkileyebilecek riskler azaltılabilir.
Özellikle dosya taşıma işlemleri, yedekleme süreçleri, bulut senkronizasyon uygulamaları ve sistem migrasyon projeleri öncesinde incelenmesi gereken önemli bölümlerden biridir.
Aynı İsimli Dosya Analizi
Dosya sunucularında aynı isimle birden fazla dosyanın bulunması, veri tekrarlarına, sürüm karmaşasına ve gereksiz depolama kullanımına neden olabilmektedir.
Bu bölümde aynı dosya adına sahip olan ve birden fazla konumda bulunan dosyalar analiz edilerek listelenmektedir.
Tabloda;
- Dosya adı
- Tekrar sayısı
- Dosyanın bulunduğu tüm yollar
gibi bilgiler yer almaktadır.
Bu sayede farklı klasörlerde bulunan aynı isimli dosyalar kolayca tespit edilebilir, mükerrer veri oluşumları analiz edilebilir ve dosya yönetim süreçlerinde standardizasyon sağlanabilir.
Özellikle veri konsolidasyonu, arşiv düzenleme, sürüm kontrolü ve depolama optimizasyonu çalışmalarında yöneticilere önemli bir görünürlük sunmaktadır.
Aylık Değişiklik Aktivitesi
Dosya sunucusunda gerçekleştirilen değişikliklerin zamansal dağılımını analiz etmek, kullanıcı aktivitelerini ve veri büyüme eğilimlerini takip etmek açısından önemlidir.
Bu bölümde dosya değişiklikleri aylık bazda özetlenerek listelenmektedir.
Tabloda;
- Ay bilgisi
- Değiştirilen dosya sayısı
- Toplam değişiklik boyutu
gibi bilgiler yer almaktadır.
Bu sayede belirli dönemlerdeki dosya hareketliliği analiz edilebilir, yoğun kullanım dönemleri tespit edilebilir ve veri büyüme trendleri izlenebilir.
Özellikle kapasite planlama, kullanıcı aktivite analizi, değişiklik yönetimi ve operasyonel raporlama süreçlerinde yöneticilere değerli bilgiler sunmaktadır.
En Derin Klasörler
Dosya sunucularında çok seviyeli klasör yapıları, veri yönetimini zorlaştırabileceği gibi erişim, yedekleme ve taşıma işlemlerinde performans ve uyumluluk sorunlarına da neden olabilmektedir.
Bu bölümde klasör hiyerarşisinde en fazla alt seviye içeren klasörler listelenmektedir.
Tabloda;
- Klasör yolu
- Klasör derinliği
- Yol uzunluğu
- Son değişiklik tarihi
gibi bilgiler yer almaktadır.
Bu sayede karmaşık klasör yapıları tespit edilebilir, gereksiz alt klasör katmanları analiz edilebilir ve daha sade bir klasör organizasyonu için iyileştirme çalışmaları planlanabilir.
Özellikle dosya yönetimi, veri organizasyonu, yedekleme süreçleri ve uzun yol problemlerinin önlenmesi amacıyla incelenmesi gereken önemli bölümlerden biridir.
Mail Raporlama
Scriptin en kullanışlı özelliklerinden biri otomatik mail raporlama desteğidir.
Oluşturulan rapor belirlenen kullanıcılara otomatik olarak gönderilebilir.
Bu sayede sistem yöneticileri raporu manuel olarak paylaşmak zorunda kalmaz.
Özellikle günlük veya haftalık sağlık raporları için oldukça faydalıdır.
Mail içerisinde rapor özeti yer almakta ve detaylı rapor ek olarak gönderilmektedir.
Script Nasıl Kullanılır?
Scripti çalıştırmadan önce PowerShell’in yönetici olarak açılması önerilir.
Script dosyasının bulunduğu dizine gidilerek aşağıdaki komut çalıştırılabilir:
.\FileServer-Detail-Report.ps1
Script çalıştırıldığında belirtilen paylaşım alanı taranır, dosya ve klasör yapısı analiz edilir ve HTML formatında detaylı File Server raporu oluşturulur.
Script İçerisinde Değiştirilmesi Gereken Alanlar
Rapor Başlığı
$HtmlReportTitle = “FIRMA-ADI – $($ServerInfo.CihazAdi) Raporu”
Taranacak Paylaşım Alanı
$RootPath = “\FILESERVER\PAYLASIM”
Rapor Klasörü
$ReportFolder = “C:\Raporlar”
SMTP Ayarları
$SmtpServer = “smtp.example.com”
$SmtpPort = 25
$MailFrom = “rapor@example.com”
Mail Alıcıları
$MailTo = @(
“alici1@example.com”,
“alici2@example.com”
)
Zamanlanmış Görev Olarak Çalıştırma
Script Windows Task Scheduler kullanılarak otomatik çalıştırılabilir.
Örnek kullanım senaryoları:
- Her sabah otomatik kapasite raporu almak
- Haftalık depolama kontrolü yapmak
- Yetki değişikliklerini takip etmek
- Duplicate dosya kontrolü gerçekleştirmek
- Eski dosya analizlerini düzenli yapmak
Bu sayede raporlar manuel işlem gerektirmeden otomatik olarak oluşturulabilir ve gönderilebilir.
Script İndirme Bağlantısı
Active Directory detaylı durum raporu scriptini aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz:
Uyarı!
Bu yazıda paylaşılan script ve açıklamalar örnek kullanım amaçlıdır.
Scriptin kullanımı, düzenlenmesi ve canlı ortamlarda çalıştırılması tamamen kullanıcının sorumluluğundadır.
Script, dosya ve klasör sayımı yapmanın yanı sıra klasör boyutlarını hesaplama, dosya istatistiklerini toplama, NTFS yetkilerini analiz etme, eski dosyaları tespit etme ve detaylı raporlama işlemleri gerçekleştirmektedir. Bu nedenle raporun oluşturulma süresi doğrudan taranan File Server yapısının büyüklüğüne bağlı olarak değişebilir.
Özellikle yüksek kapasiteye sahip depolama alanlarında, milyonlarca dosya içeren yapılarda veya çok sayıda klasör bulunan ortamlarda analiz süresi uzayabilir. Dosya sayısı, klasör derinliği, disk performansı, ağ bağlantısı ve etkinleştirilen analiz seçenekleri rapor oluşturma süresini etkileyen başlıca faktörlerdir.
Bu durum normaldir ve bir performans problemi olarak değerlendirilmemelidir. Script daha doğru ve kapsamlı sonuçlar üretebilmek için detaylı analiz işlemleri gerçekleştirmektedir.
Canlı sistemlerde kullanmadan önce test ortamında denenmesi, çalışma süresinin gözlemlenmesi ve kurum politikalarına uygun şekilde yapılandırılması önerilir.
