Bir yazıcının baskı kalitesini yalnızca renkli bir fotoğraf basarak değerlendirmek her zaman yeterli olmaz. Renk geçişleri düzgün görünürken küçük yazılar bulanık çıkabilir, metinler net görünürken gri tonlar birbirine karışabilir veya çıktı doğru görünmesine rağmen ölçülerde ölçek farkı oluşabilir.
Tarayıcılarda da benzer bir durum vardır. Yüksek DPI değeri seçilmiş olsa bile ince çizgiler, küçük karakterler ve renk tonları beklenen doğrulukta taranmayabilir.
Bu nedenle yazıcı ve tarayıcı kontrollerini tek bir görsel üzerinden yapmak yerine, her özelliği ayrı olarak değerlendirmek daha doğru sonuç verir.
Bu yazıda paylaştığım pakette:
- Dokuz ayrı yazıcı test sayfası
- İki ayrı tarayıcı test sayfası
- Tüm temel kontrolleri bir araya getiren tek sayfalık özet test
bulunuyor.
Test sayfaları A4 boyutunda hazırlandı. Çözünürlük ve raster öğelerde 600 DPI temel alındı. Her sayfa renk, ton, çizgi, metin, çözünürlük, ölçek veya geometri gibi belirli bir alanı kontrol etmek için kullanılabilir.
Teste Başlamadan Önce
Test sonuçlarının sağlıklı değerlendirilebilmesi için yazdırma ve tarama ayarlarının doğru yapılması gerekir.
- Test sayfalarını PDF dosyaları üzerinden yazdırın. JPEG sürümleri yalnızca internet üzerinde önizleme amacıyla kullanılmalıdır.
- Yazdırma ölçeğini %100 veya Gerçek boyut olarak ayarlayın.
- Sayfaya sığdır, Küçült ve Genişlet seçeneklerini kapatın.
- Kağıt boyutunu A4 olarak seçin.
- Kağıt türünü yazıcıya yerleştirdiğiniz kağıda göre belirleyin.
- Çizgi ve çözünürlük testlerinde yazdırma kalitesini Yüksek olarak ayarlayın.
- Tarayıcı testlerini başlangıçta 600 DPI ve renkli modda tarayın.
- İlk taramada otomatik kontrast, keskinleştirme, arka plan temizleme ve renk iyileştirme seçeneklerini kapatın.
- İnce desenleri yalnızca ekrandan değerlendirmeyin. Ekran ölçeklendirmesi bazı çizgilerin farklı görünmesine neden olabilir.
Yazıcı Test Sayfaları
1. Renk Testi
Bu sayfada cyan, magenta, sarı ve siyah renklerin yanı sıra kırmızı, yeşil, mavi ve farklı ara renkler bulunur.
Renk bloklarının düz ve homojen basılması beklenir. Bloklarda oluşan beyaz çizgiler, renk yoğunluğu farklılıkları ve lekeli alanlar kolayca fark edilebilir.
Sayfada ayrıca ten tonu, gökyüzü mavisi ve yaprak yeşili gibi bilinen renk örnekleri bulunur. Bu alanlar, renklerin genel görünümünü karşılaştırmak için kullanılabilir.
2. Ton Basamakları ve Gri Skala Testi
Bu testte CMYK ve RGB renkleri farklı yoğunluklarda basılır. Renklerin yüzde 0 ile yüzde 100 arasındaki değişimi ayrı basamaklar halinde görülebilir.
Açık tonların beyaz kağıttan ayrılması, koyu tonların da birbirine karışmadan görülebilmesi beklenir.
Sayfadaki gri skala, açık ve koyu gri basamakların ayrımını kontrol etmek için kullanılabilir. Gri alanların belirgin şekilde mavi, yeşil, kırmızı veya mor görünmemesi gerekir.
Değerlendirme sırasında ortam ışığının da renk algısını değiştirebileceği unutulmamalıdır.
3. Gradyan ve Bantlaşma Testi
Gradyan testi, bir rengin açık tondan koyu tona veya bir renkten başka bir renge geçişini kontrol eder.
Geçişlerin mümkün olduğunca düzenli görünmesi beklenir. Belirgin yatay çizgiler, ani ton değişimleri veya düzenli şeritler geçiş alanlarında kolayca fark edilebilir.
Dijital görüntüler sınırlı sayıda ton içerdiği için çok yakından bakıldığında hafif basamaklar görülebilir. Burada dikkat edilmesi gereken, geçişin tamamında tekrar eden belirgin bantlardır.
4. Çizgi ve Çözünürlük Testi
Bu sayfada farklı kalınlıklarda yatay, dikey ve çapraz çizgiler bulunur. Siemens yıldızı, eş merkezli daireler ve çözünürlük desenleri de teste dahildir.
600 DPI çözünürlükte bir piksel teorik olarak yaklaşık 0,0423 mm genişliğindedir. Ancak yazıcının kağıt üzerinde oluşturduğu gerçek ayrıntı seviyesi yalnızca DPI değerine bağlı değildir.
Kağıt yüzeyi, baskı teknolojisi, mürekkep veya toner yapısı ve yazıcı sürücüsündeki kalite ayarı sonucu etkileyebilir.
En ince çizgilerin tamamının görünmemesi tek başına arıza anlamına gelmez. Testin amacı, farklı çizgi kalınlıklarını yan yana karşılaştırabilmek ve yazıcının hangi seviyeye kadar ayrıntı üretebildiğini görmektir.
5. Meme Kontrolü (Nozzle Check) ve Kafa Hizalama Testi
Bu sayfa özellikle mürekkep püskürtmeli yazıcılarda ince renk çizgilerini ve baskı hizalamasını gözlemlemek için hazırlanmıştır.
Her renk için bulunan ince çizgilerde kopukluk, solukluk ve kayma olup olmadığı kontrol edilebilir. Sayfanın altındaki hizalama desenleri ise çizgiler arasındaki konum farklarını karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Bu PDF, yazıcının kendi bakım menüsündeki Nozzle Check sayfasının yerine geçmez. Her yazıcı modeli kendi baskı kafası yapısına uygun özel bir kontrol deseni üretir. Hazırlanan sayfa, genel gözlem ve karşılaştırma amacıyla kullanılmalıdır.
Lazer yazıcılarda nozzle bulunmadığı için bu bölümdeki ince çizgi ve dolgu alanları genel baskı düzenini değerlendirmek amacıyla kullanılabilir.
6. Metin ve Türkçe Karakter Testi
Bu sayfada farklı punto boyutlarında metinler, değişik yazı karakterleri ve Türkçe alfabede bulunan özel harfler yer alır.
Özellikle aşağıdaki karakterler kontrol edilebilir:
- Ç ve ç
- Ğ ve ğ
- I ve ı
- İ ve i
- Ö ve ö
- Ş ve ş
- Ü ve ü
Küçük yazılarda harf kenarlarının netliği, karakterlerin birbirine karışıp karışmadığı ve harf içlerinin açık kalıp kalmadığı incelenebilir.
Sayfada bulunan siyah veya renkli zemin üzerindeki beyaz metinler, ters renkli yazıların baskı kalitesini değerlendirmek için kullanılabilir.
Bu test, özellikle ofis belgeleri, faturalar, tablolar ve küçük yazı içeren dokümanların nasıl basıldığını görmek açısından faydalıdır.
7. OCR, Sayı, Tablo ve Barkod Testi
Bu test sayfası yazıcı ve tarayıcıyı birlikte değerlendirmek için kullanılabilir.
Sayfa önce yazdırılır, ardından taranarak OCR yazılımında işlenir. Böylece yazdırma, tarama ve metin tanıma aşamaları birlikte kontrol edilebilir.
Testte birbirine benzeyen karakterler, tarihler, para birimleri, e-posta adresleri, sayılar ve tablo alanları bulunur.
Özellikle şu karakterler karşılaştırılabilir:
- O ve 0
- I, İ, ı ve i
- l ve 1
- B ve 8
- S ve 5
- G ve 6
Tablo bölümünde metinlerin doğru hücrelerde algılanıp algılanmadığı kontrol edilebilir. QR kod ve barkod alanları da uygun bir uygulama üzerinden okutulabilir.
OCR denemelerinde 300 DPI ve 600 DPI tarama sonuçlarını karşılaştırmak, çözünürlüğün metin tanımaya etkisini görmeyi kolaylaştırır.
8. Fotoğraf ve Hafıza Renkleri Testi
Bu sayfada fotoğraf, renk çarkı, ten tonu basamakları ve bilinen renk örnekleri bir arada bulunur.
Fotoğraf bölümünde ince ayrıntılar, açık ve koyu alanlar, doygun renkler ve yumuşak geçişler incelenebilir.
Gökyüzü mavisi, yaprak yeşili ve ten tonları gibi bilinen renkler, belirgin renk farklılıklarını fark etmeyi kolaylaştırır.
Bu sayfa genel fotoğraf ve renk değerlendirmesi için kullanılmalıdır. Keskinlik ve gerçek çözünürlük kontrolü için çizgi ve çözünürlük testindeki desenler daha uygundur.
Kesin renk doğruluğunun değerlendirilmesi için kalibre edilmiş ekran, uygun ICC profili, doğru kağıt türü ve standart aydınlatma gerekir. Bu nedenle test sayfası laboratuvar ölçümü yerine genel karşılaştırma sağlar.
9. Hizalama, Kenar Payı ve Ölçek Testi
Bu sayfada ölçüm karesi, daireler, ızgaralar ve farklı kenar uzaklıklarında yerleştirilmiş çerçeveler bulunur.
Sayfadaki 100 × 100 mm kare cetvelle ölçülerek yazdırma ölçeği kontrol edilebilir. Ölçünün farklı çıkması, yazdırma penceresindeki ölçeklendirme veya sayfaya sığdır ayarıyla ilişkili olabilir.
Dairelerin yuvarlak, karelerin eşit kenarlı ve ızgara çizgilerinin birbirine paralel görünmesi beklenir.
Kenar payı çerçeveleri, yazıcının kağıdın hangi bölümüne kadar baskı yapabildiğini gösterir. Kenarlıksız baskı desteği bulunmayan yazıcılarda en dıştaki çerçevelerin tamamının basılmaması normaldir.
Tarayıcı Test Sayfaları
10. Tarayıcı Çözünürlük ve Keskinlik Testi
Bu sayfa tarayıcının ince çizgileri, kenarları ve küçük ayrıntıları ne kadar net kaydedebildiğini görmek için kullanılabilir.
Sayfada eğik kenar, çizgi çiftleri, zone plate ve farklı yoğunlukta çözünürlük desenleri bulunur.
Çizgi çiftlerinde siyah ve beyaz çizgilerin hangi noktaya kadar ayrı görülebildiği incelenebilir. Çizgiler gri bir alana dönüşmeye başladığında tarayıcı o yoğunluktaki ayrıntıyı ayıramıyor demektir.
600 DPI taramada teorik sınır yaklaşık 11,8 çizgi çifti/mm seviyesindedir. Gerçek sonuç tarayıcı sensörü, optik sistem, odak, yazılım işleme ve cam temizliğine göre daha düşük olabilir.
Boş beyaz alanda baştan sona devam eden dikey bir çizgi görülüyorsa tarayıcı camı kontrol edilebilir. Çizgi yalnızca ADF ile yapılan taramalarda oluşuyorsa dar ADF cam şeridinin temizliği incelenmelidir.
11. Tarayıcı Renk ve Geometri Testi
Bu sayfada renk alanları, gri tonlar, açık ve koyu şeritler, ölçüm cetveli, ızgara ve geometrik şekiller bulunur.
Gri alanların belirgin bir renge kaymadan taranması beklenir. Açık tonların tamamen beyaza, koyu tonların da tek bir siyah alana dönüşüp dönüşmediği incelenebilir.
Izgara ve daireler, kağıdın tarayıcıya eğik yerleştirilip yerleştirilmediğini ve görüntüde geometrik bozulma bulunup bulunmadığını görmek için kullanılabilir.
Sayfadaki 190 mm cetvel, tarama sonrasında ölçek kontrolü yapmak için kullanılabilir. Bu değerlendirmede tarama yazılımının otomatik kırpma veya yeniden boyutlandırma uygulamadığından emin olunmalıdır.
Tek Sayfalık Özet Test
Tüm testleri ayrı ayrı uygulamadan önce genel bir kontrol yapmak için tek sayfalık özet testi kullanabilirsiniz.
Bu sayfada aşağıdaki alanların küçültülmüş örnekleri bulunur:
- Saf renkler
- Ton basamakları
- Gri skala
- Gradyanlar
- İnce çizgiler
- Metin ve Türkçe karakterler
- OCR alanları
- Ölçek ve hizalama desenleri
Özet sayfa ayrıntılı ölçüm yerine hızlı bir genel kontrol sağlar. Belirli bir alanda farklılık görülürse ilgili test sayfası ayrı olarak yazdırılabilir.
Test Sayfaları Nasıl Kullanılmalı?
Her test sayfasının farklı bir amacı vardır. Yalnızca fotoğraf çıktısına bakarak metin netliğini veya ölçek doğruluğunu değerlendirmek mümkün değildir. Benzer şekilde yalnızca ince çizgi testiyle renk geçişleri hakkında karar verilemez.
İlk kontrol için tek sayfalık özet testi kullanabilirsiniz. Daha ayrıntılı inceleme gerektiğinde ilgili test sayfasını ayrıca yazdırmak veya taramak daha doğru olur.
Karşılaştırma yaparken mümkün olduğunca aynı koşulları koruyun:
- Aynı yazıcı
- Aynı kağıt
- Aynı baskı kalitesi
- Aynı sürücü ayarları
- Aynı tarama çözünürlüğü
- Aynı görüntüleme uygulaması
Bu yöntemle farklı mürekkep, kağıt veya ayarların sonucu nasıl etkilediğini daha sağlıklı karşılaştırabilirsiniz.
Test sayfaları bir arızayı tek başına kesin olarak belirlemek için değil, baskı ve tarama özelliklerini ayrı ayrı gözlemlemek için hazırlanmıştır. Yazıcının kendi Nozzle Check ve kafa hizalama sayfaları gibi üreticiye özel bakım testleri gerektiğinde ayrıca kullanılmalıdır.
Uyarı: Bu test sayfaları genel kontrol, gözlem ve karşılaştırma amacıyla hazırlanmıştır. Test sonuçları kesin arıza tespiti veya teknik servis raporu niteliği taşımaz. Dosyaların kullanımı, yazdırma ve tarama ayarlarının değiştirilmesi, bakım işlemlerinin uygulanması ve elde edilen sonuçların değerlendirilmesi tamamen kullanıcının sorumluluğundadır. Yanlış ayar veya uygulamalardan kaynaklanabilecek mürekkep tüketimi, kağıt kaybı, veri kaybı, cihaz arızası ya da diğer zararlardan içerik sahibi sorumlu tutulamaz. Tereddüt edilen veya devam eden sorunlarda cihaz üreticisinin kullanım kılavuzuna başvurulması ve yetkili ya da uzman teknik servisten destek alınması önerilir.
Tebrikler içerik çok faydalı olmuş.